Gabinet ortoptyczny

gabinet ortoptyczny leczenie zeza i niedowidzenia
mgr Iwona Słotwińska
pedagog, dyplomowana ortoptystka

Czym się zajmujemy ?

Zajmujemy się diagnostyką i leczeniem zaburzeń widzenia obuocznego oraz niedowidzenia u dzieci i dorosłych.

Wiemy jak ważna jest wczesna profilaktyka oraz diagnostyka różnego rodzaju zaburzeń wzroku u dzieci, dlatego oferujemy szeroki wachlarz zarówno badań jak i ćwiczeń.

Zapraszamy na badanie i terapię.

Zajmujemy się diagnostyką i leczeniem zaburzeń widzenia obuocznego oraz niedowidzenia u dzieci i dorosłych.

Wiemy jak ważna jest wczesna profilaktyka oraz diagnostyka różnego rodzaju zaburzeń wzroku u dzieci, dlatego oferujemy szeroki wachlarz zarówno badań jak i ćwiczeń.

 

BADANIA:

  • wykrywanie zeza jawnego i ukrytego oraz niedowidzenia
  • badanie na synoptoforze (kąta zeza, stopnia widzenia obuocznego)
  • badanie widzenia stereoskopowego
  • badanie ostrości wzroku do dali i bliży
  • badanie ortoptyczne pod kątem trudności szkolnych

 

TERAPIA:

  • leczenie niedowidzenia (ćwiczenia pleoptyczne)
  • leczenie zaburzeń obuocznego widzenia (ćwiczenia ortoptyczne)
  • ćwiczenia jednoczesnej percepcji
  • ćwiczenia fuzji – ćwiczenia zakresu fuzji
  • ćwiczenia widzenia stereoskopowego i koordynacji wzrokowo – ruchowej
  • ćwiczenia ruchomości mięśni gałek ocznych
  • ćwiczenia konwergencji (zbieżności oczu)
  • ćwiczenia rehabilitacyjne aparatu ruchowego oczu przed i po zabiegu operacyjnym w różnego rodzaju zezach
  • nauka dzieci i ich rodziców technik i zasad ćwiczeń wykonywanych w domu

 

rozwiń

Kiedy do ortoptysty?

Jeśli Twoje dziecko:

  • narzeka na bóle oczu, głowy
  • przechyla głowę podczas prac wzrokowych do bliży
  • szybko męczy się podczas czytania, pisania
  • podczas czytania opuszcza lub dodaje litery
  • ma niski poziom graficzny pisma
  • pisze litery i cyfry z lustrzanym odbiciem

Jeśli Twoje dziecko:

  • narzeka na bóle oczu, głowy
  • przechyla głowę podczas prac wzrokowych do bliży
  • szybko męczy się podczas czytania, pisania
  • podczas czytania opuszcza lub dodaje litery
  • ma niski poziom graficzny pisma
  • pisze litery i cyfry z lustrzanym odbiciem
  • wolno i z błędami przepisuje z tablicy
  • ma trudności z koncentracją przy długim czytaniu, pisaniu, rysowaniu
  • ma trudności w zapamiętywaniu treści przeczytanego tekstu
  • zgłasza podwójne widzenie, zamazywanie obrazów
  • mruży i trze oczy
  • nie pozwala na zasłonięcie oka
  • przymyka jedno oko
  • ma nierówno ustawione gałki oczne, zbieżnie lub rozbieżnie
  • ma trudności z oceną odległości
  • ma kłopoty ze złapaniem piłki i rzutami do celu
rozwiń

Jak przygotować się do badania ortoptycznego?

  1. Nie ma żadnych przeciwwskazań do przeprowadzenia badania ortoptycznego i nie wymaga ono żadnego przygotowania.
  2. Badanie ortoptyczne może być wykonane bez skierowania.
  3. Badania są nieinwazyjne (bez zakraplania oczu), w czasie badania Rodzic przebywa z dzieckiem w gabinecie.
  4. Jeżeli pacjent miał już przeprowadzane badanie wzroku, to powinien zabrać ze sobą wyniki.
  5. Jeżeli pacjent nosi okulary, powinien zabrać je ze sobą na badanie.
  6. Jeżeli pacjent ma niedowidzenie i stosuje obturację (zasłanianie oka), to powinien zdjąć zasłonkę kilka godzin przed badaniem.

Co to jest ortoptyka?

ORTOPTYKA – powstała około 1930 roku w Anglii. To dział okulistyki, który zajmuje się badaniem i leczeniem zaburzeń ustawienia i ruchów gałek ocznych – tj. zeza oraz usprawnianiem funkcji obuocznego widzenia. Podstawą postępowania terapeutycznego są ćwiczenia poprawiające prace mięśni oka oraz ćwiczenia, dzięki którym wytwarzają się skojarzone ruchy gałek ocznych poprawiających odbieranie wrażeń wzrokowych. Wykorzystuje specjalistyczne aparaty ortoptyczne takie jak np. synoptofory umożliwiające nie tylko badanie, ale również rehabilitację wzroku.

ORTOPTYKA – powstała około 1930 roku w Anglii. To dział okulistyki, który zajmuje się badaniem i leczeniem zaburzeń ustawienia i ruchów gałek ocznych – tj. zeza oraz usprawnianiem funkcji obuocznego widzenia. Podstawą postępowania terapeutycznego są ćwiczenia poprawiające prace mięśni oka oraz ćwiczenia, dzięki którym wytwarzają się skojarzone ruchy gałek ocznych poprawiających odbieranie wrażeń wzrokowych. Wykorzystuje specjalistyczne aparaty ortoptyczne takie jak np. synoptofory umożliwiające nie tylko badanie, ale również rehabilitację wzroku.

Zaburzenia widzenia obuocznego to nie tylko zez i niedowidzenie, ale również:

  • zaburzenia konwergencji
  • nieprawidłowa korespondencja siatkówkowa
  • zaburzenia fuzji i stereopsji, niepełne widzenie obuoczne
  • zaburzenia lokalizacji wzrokowej.

Należy pamiętać:

  • w czasie leczenia ortoptycznego konieczny jest stały nadzór ortoptystki oraz ciągłość leczenia w postaci ćwiczeń przeprowadzonych w domu
  • terapia powinna być prowadzona regularnie, najlepiej codziennie, minimum 2 x w tygodniu i trwać w zależności od postępów leczenia
  • przy wykonywaniu ćwiczeń ortoptyczno-pleoptycznych wymaga się od pacjenta zdolności skupienia uwagi i rozumienia poleceń, najlepiej rozpocząć je około 3-4 r. ż.
  • w przypadku dzieci niedowidzących, leczenie należy rozpocząć jak najwcześniej, aby jak najszybciej zapobiec utrwalaniu się niedowidzenia.

ZEZ – jest to uciekanie oka w kierunku nosa lub skroni. Nierównoległe patrzenie może zdarzyć się dziecku w pierwszych 2-3 miesiąca życia. Niezależnie od tego, z jakim rodzajem zeza mamy do czynienia (zbieżnym czy rozbieżnym) zawsze wymaga to dokładnego zbadania przez lekarza okulistę.
Przyczyn zezowania może być wiele. Najczęściej jest to nieskorygowana wada wzroku (nadwzroczność, krótkowzroczność, astygmatyzm) osłabiające widzenie jednego lub obu oczu prowadząc do pogłębiającego się niedowidzenia.

Leczenie zeza należy rozpocząć jak najwcześniej, leczenie polega na:

  • noszenie odpowiedniej korekcji
  • ćwiczenia ortoptyczne
  • ewentualny zabieg operacyjny.

Leczenie zeza jest na ogół stopniowe i długotrwałe, wymagające dużej cierpliwości i współpracy ze strony rodziców. Zez sam nie minie. Nigdy nie jest za wcześnie na leczenie zeza. Leczenie powinno być zakończone przed pójściem dziecka do szkoły. Wynika to przede wszystkim z faktu, że fizjologiczne widzenie obuoczne kształtuje się do 6-7 roku życia.

NIEDOWIDZENIE – (ambliopia) jest to obniżenie ostrości wzroku bez organicznej przyczyny a jeżeli istnieje zmiana organiczna to nie tłumaczy ona stopnia upośledzenia wzroku. Dno oka jest z reguły prawidłowe. Niedowidzenie jest przede wszystkim defektem widzenia centralnego. Niedowidzenie jest zjawiskiem stałym, a przynajmniej długotrwałym, prowadzi do wyłączenia oka słabszego lub zezującego, w dużym stopniu z obuocznego widzenia. Stopień niedowidzenia zależy od wieku, w którym pojawił się zez. Im wcześniej powstał zez, tym większe jest niedowidzenie.

Ćwiczenia pleoptyczne przeprowadzane są u dzieci z niedowidzeniem, najlepsze efekty uzyskuje się przed ukończeniem 7 roku życia. Wymagają także współpracy rodziców i pacjenta, gdyż często uzupełnieniem ćwiczeń jest zasłanianie oka dobrze widzącego i dodatkowe ćwiczenia w domu.
Ćwiczenia przeprowadzane w naszym gabinecie zakładają stosowanie terapii aktywnej, polegającej na włączeniu innych zmysłów, jak zmysł słuchu czy dotyku, co pozwala na uzyskanie szybszych i trwalszych efektów.

Uwaga:

  • w każdym przypadku niedowidzenia należy podjąć próbę jego leczenia.
  • leczenie jest długotrwałe.
  • najczęściej oko dobre jest zasłonięte cały dzień.
  • stosowanie równocześnie różnych technik terapeutycznych skraca czas leczenia i daje bardzo dobre wyniki.
  • leczenie można rozpocząć najwcześniej w 2–3 roku życia, najpóźniej zaś w 12–13 roku życia.
  • rodzice powinni ściśle przestrzegać zaleceń lekarskich.
  • dziecko wykonuje ćwiczenia celownicze w domu pod kontrolą rodziców lub opiekunów.
  • terapia musi być systematyczna.

Terapia łączona jest z innymi metodami:

  • obturacja (zasłanianie oka dobrego czy lepiej widzącego),
  • ćwiczenia lokalizacji wzrokowej „oko–ręka” za pomocą lokalizatora świetlnego lub dźwiękowego,
  • stymulacja wzroku wg Campbella (CAM),
  • reduktor ostrości wzroku (folia okulistyczna naklejona na szkło okularowe przed okiem dobrym w celu jego osłabienia),
  • penalizacja (okulary ćwiczeniowe w połączeniu z Atropiną osłabiające widzenie oka dobrego),
  • soczewka nagałkowa tzw. obturacyjna (hydrożelowa soczewka z czarnym zabarwieniem w środku – stosowana na oko dobre),
  • ćwiczenia celownicze (pisanie w liniach, obrysowywanie konturów obrazków, nawlekanie korali, układanie puzli, majsterkowanie, modelarstwo, gry komputerowe itp.).

Zaburzenia akomodacji oka i widzenia obuocznego mogą powodować trudności w nauce pisania i czytania. Wystarczającymi symptomami wskazującymi na potrzebę badań układu akomodacyjnego jest niechęć dziecka do czytania, trudności w koncentracji uwagi i wynikające z nich słabe postępy w nauce. Są to te same objawy jak w przypadku specyficznych zaburzeń uczenia się. Dlatego bywa, że zaburzenia akomodacji oka są błędnie rozpoznawane wyłącznie jako dysleksja i odwrotnie. Zaburzenia akomodacji oka oraz specyficzne trudności w uczeniu się mogą współwystępować - dziecko powinno mieć wtedy podwójne rozpoznanie. Zawsze konieczna jest diagnoza psychologiczna jak i ortoptyczna aby rzetelnie ustalić przyczynę trudności. Badania wskazują również na powiązania problemów akomodacyjnych z zespołem nadpobudliwości psychoruchowych na poziomie zaburzeń koncentracji uwagi. Objawy zaburzeń akomodacyjnych oka są tożsame z objawami zaburzeń koncentracji. Dziecko, które źle widzi nie potrafi koncentrować się na nauce, nie czyta ze zrozumieniem, nie rozwiązuje zadań, nie nadąża w czytaniu za dziećmi w klasie, itd. Efektem psychologicznym zaburzeń akomodacyjnych oka, podobnie jak w przypadku dysleksji i innych problemów z koncentracją uwagi może być obniżona samoocena i nieumiejętność satysfakcjonującego funkcjonowania w społeczeństwie.

OBJAWY zaburzeń akomodacji oka i widzenia obuocznego:

a) Pisania:

  • trudności z utrzymaniem pisma w liniaturze zeszytu,
  • trudności w przepisywaniu,
  • trudności w pisaniu ze słuchu,
  • mylenie liter b-p, d-b, d-g, u-n, m-w, n-w (inwersja statyczna) s-z, dz-c, sz-s, o-a, ł-l, ę-e
  • opuszczanie drobnych elementów liter, gubienie liter, opuszczanie końcówek i cząstek wyrazów
  • zniekształcanie graficznej strony pisma
  • wolne tempo pisania
  • złe rozmieszczenie pracy pisemnej w przestrzeni;

b) Czytania:

  • wolne tempo, niepewne, „wymęczone”,
  • błędy w czytaniu: zamiana liter, opuszczanie liter, zamiana brzmienia, nieprawidłowe odczytywanie całych wyrazów
  • trudności we właściwej intonacji czytanej treści – zbytnia koncentracja na technice obniża rozumienie czytanej treści
  • rozpoznawanie napisów po cechach przypadkowych – zgadywanie
  • opuszczanie linii lub odczytanie jej ponownie, gubienie miejsca czytania;
  • opuszczanie całego wiersza
  • zmiana kolejności liter i wyrazów,
  • przestawianie liter w wyrazie, co zmienia jego sens;
  • niechęć do czytania, zwłaszcza głośnego.

 Opracowała

Iwona Słotwińska

rozwiń

Kontakt

tel. 22 847 95 42
tel./fax 22 847 95 41

Warszawa
ul. Woronicza 15 lok. 100 (przy stacji metra Wierzbno)
adres email:

cwro@cwro.edu.pl

przewiń do góry